Dołącz do nas

STRATEGIA EBD (EVIDENCE-BASED DENTISTRY)
POLSKIEJ AKADEMII STOMATOLOGII DZIECIĘCEJ

Dr n. med. Agnieszka Wal-Adamczak

Prezes Polskiej Akademii Stomatologii Dziecięcej

Strategia EBD
Polskiej Akademii Stomatologii Dziecięcej (PDF)

1. Definicja i filozofia

Polska Akademia Stomatologii Dziecięcej (PASD) przyjmuje Evidence-Based Dentistry (EBD) jako jedyny obowiązujący paradygmat w tworzeniu wytycznych, materiałów edukacyjnych oraz rekomendacji klinicznych.

PASD definiuje EBD zgodnie z definicją American Dental Association i World Dental Federation jako proces decyzyjny integrujący trzy równoważne filary:

  1. Najlepsze dostępne dowody naukowe (Analiza literatury).
  2. Umiejętności i doświadczenie kliniczne lekarza (Ekspertyza).
  3. Potrzeby i preferencje pacjenta (w przypadku PASD: dziecka i jego opiekunów prawnych).

2. Hierarchia dowodów w PASD

W procesie tworzenia Zaleceń Klinicznych, Sylabusów oraz weryfikacji artykułów członkowskich, PASD stosuje następującą gradację wiarygodności źródeł (tzw. Piramida Ewidencji):

  1. Poziom Złoty (Najwyższy): Przeglądy systematyczne (Systematic Reviews), metaanalizy oraz oficjalne wytyczne uznanych towarzystw międzynarodowych (IADT, EAPD, AAPD). Są one nadrzędnym źródłem dla standardów PASD.
  2. Poziom Srebrny: Randomizowane badania kliniczne (RCT) oraz dobrze zaprojektowane badania kohortowe.
  3. Poziom Brązowy: Badania kliniczno-kontrolne, opisy serii przypadków.
  4. Poziom Ekspercki: Opinie ekspertów, raporty komitetów redakcyjnych.

Zastrzeżenie: Opinia eksperta (np. Członka Rady Naukowej PASD) jest kluczowa w sytuacjach klinicznych, dla których brakuje jednoznacznych badań naukowych, jednak nigdy nie może stać w sprzeczności z dowodami z poziomów 1-3.

3. Zasady implementacji EBD w serwisie PASD

A. Publikacje i artykuły

Każdy materiał o charakterze medycznym publikowany w serwisie PASD musi spełniać kryterium weryfikowalności:

  • Autorzy (Członkowie PASD) mają obowiązek odróżniać fakty naukowe od własnych opinii.
  • W przypadku stawiania tez dotyczących skuteczności leczenia, wymagane jest podanie źródła bibliograficznego (preferowane z ostatnich 5-10 lat).
  • Promowanie metod „alternatywnych”, które nie mają oparcia w fizjologii, patofizjologii lub badaniach klinicznych, jest zabronione.

B. Wytyczne dla partnerów komercyjnych

Produkty i technologie promowane w serwisie PASD przez Partnerów są oceniane przez pryzmat EBD.

  • Nie akceptujemy marketingu opartego na pseudonauce.
  • Opis działania produktu (np. pasty, materiału wypełnieniowego) musi mieć pokrycie w badaniach (in vitro lub in vivo).

C. Rola Rady Naukowej

Rada Naukowa PASD (Członkowie Założyciele) pełni rolę „filtra EBD”. W sytuacjach spornych lub w przypadku pojawienia się nowych, przełomowych badań zmieniających dotychczasowe standardy, Rada ma prawo i obowiązek zaktualizować oficjalne stanowisko Akademii.

4. EBD w Praktyce Klinicznej (Dla Członków)

Bycie członkiem PASD oznacza zobowiązanie do praktykowania stomatologii opartej na faktach. Oznacza to:

  1. Ciągłą aktualizację wiedzy: To, co było standardem 10 lat temu, dziś może być błędem (np. ewolucja poglądów na leczenie miazgi w zębach mlecznych).
  2. Krytyczne myślenie: Umiejętność oceny wiarygodności szkoleń, artykułów i reklam produktów stomatologicznych.
  3. Informowanie pacjenta: Przedstawianie rodzicom planu leczenia opartego na rokowaniach wynikających z badań, a nie tylko na intuicji.